گلند دوپیچ یکی از اجزای کلیدی در سیستمهای کابلکشی صنعتی و ساختمانی محسوب میشود که وظیفه مهار مکانیکی، آببندی و افزایش ایمنی مسیر ورود کابل یا لوله فلکسیبل را بر عهده دارد. طراحی دوپیچه این قطعه باعث توزیع یکنواخت فشار، کاهش لرزش و جلوگیری از آسیب به عایق کابل میشود.
انتخاب صحیح سایز، متریال متناسب با شرایط محیطی و رعایت اصول نصب، نقش تعیینکنندهای در دستیابی به درجه حفاظت مناسب و افزایش طول عمر تجهیزات دارد. استفاده اصولی از گلند دوپیچ، ایمنی الکتریکی و پایداری عملکرد سیستم را تضمین میکند.
فهرست عناوین
معرفی کامل گلند دوپیچ
گلند دوپیچ یک اتصال مکانیکی-الکتریکی است که برای مهار، آببندی و ایمنسازی ورود کابل یا لوله فلکسیبل به محفظههایی مانند تابلو برق، جعبه تقسیم و بدنه ماشینآلات استفاده میشود.
تفاوت اصلی آن با مدلهای ساده، وجود دو پیچ محکمکننده است که فشار یکنواختتری ایجاد کرده و از لغزش یا خروج ناگهانی کابل جلوگیری میکند.
این قطعه با طراحی مستحکم، در برابر لرزش، کشش، ضربه و رطوبت عملکرد پایداری ارائه میدهد و برای کاربردهای سنگین صنعتی و ساختمانی مناسب است.
استفاده از گلند دوپیچ علاوه بر محافظت فیزیکی، به ایمنی الکتریکی کمک میکند چون مسیر ورود گرد و غبار و رطوبت را محدود کرده و خطر اتصالی را کاهش میدهد.
به دلیل تنوع سایزبندی و متریال، این گلند با انواع کابلها و لولههای فلکسیبل فلزی با یا بدون روکش، سازگاری خوبی دارد و نصب آن straightforward و کمخطاست.
ساختار فنی گلند دوپیچ
گلند دوپیچ معمولاً از بدنه اصلی رزوهدار، مهره قفلکن، بوش یا گلویی نگهدارنده، واشر آببندی و دو پیچ فشاری تشکیل میشود.
رزوه خارجی برای اتصال محکم به دیواره تابلو یا جعبه تقسیم طراحی شده و با مهره پشتی در جای خود تثبیت میگردد. دو پیچ جانبی با اعمال فشار کنترلشده روی گلویی یا بوش داخلی، کابل یا لوله فلکسی را بدون آسیبزدن ثابت میکنند.
وجود واشرهای NBR یا EPDM در ناحیه ورود کابل، آببندی را تقویت کرده و نفوذ گرد و غبار و رطوبت را کاهش میدهد. در مدلهای صنعتی، سطح بدنه با گالوانیزه گرم یا آبکاری نیکل پوششدهی میشود تا مقاومت خوردگی افزایش یابد.
طراحی ارگونومیک دهانه و مسیر عبور کابل نیز برای جلوگیری از لهیدگی هادیها و حفظ شعاع خمش مناسب در نظر گرفته میشود.
جنس و ویژگی های متریال
متریال رایج در گلند دوپیچ شامل فولاد گالوانیزه، آلومینیوم ریختهگری، برنج آبکاریشده و در برخی کاربردها استیل ضدزنگ است. فولاد گالوانیزه برای محیطهای عمومی با رطوبت متوسط، مقاومت مکانیکی بالا و قیمت اقتصادی ارائه میدهد.
آلومینیوم سبکتر است و در تابلوهای دیواری یا سازههایی که وزن اهمیت دارد انتخاب مناسبی محسوب میشود. برنج با آبکاری نیکل رسانایی سطحی بهتر و مقاومت خوردگی مطلوبی دارد و در محیطهای نیمهخورنده عملکرد پایداری نشان میدهد.
استیل ضدزنگ گرید 304 یا 316 برای محیطهای بسیار خورنده، دریایی یا شیمیایی پیشنهاد میشود چون دوام طولانی و آببندی پایدار فراهم میکند. انتخاب متریال باید براساس دمای کار، رطوبت، وجود مواد خورنده، میزان لرزش و استانداردهای ایمنی پروژه انجام شود.
نقش گلند در ایمنی کابل
گلند دوپیچ با ثابتکردن کابل در نقطه ورود، از انتقال کشش مکانیکی به سرسیمها و ترمینالها جلوگیری میکند و خطر شلشدن اتصالات و جرقه را کاهش میدهد.
آببندی مناسب آن مانع نفوذ رطوبت و گرد و غبار به داخل تابلو میشود و احتمال اتصال کوتاه یا خوردگی شینهها را پایین میآورد. طراحی دوپیچه، فشار یکنواختتری به پوشش کابل وارد میکند و از لهیدگی یا بریدگی عایق جلوگیری مینماید.
با کنترل شعاع خمش و مهار لرزشهای پیوسته در خطوط تولید، عمر مفید کابل افزایش مییابد و برنامه نگهداشت پیشگیرانه سادهتر میشود. در نهایت، رعایت استاندارد سایز و نصب اصولی گلند، انطباق با درجات حفاظتی مانند IP54 تا IP66 را ممکن میسازد و سطح ایمنی کلی سامانه برقرسانی را ارتقا میدهد.
تفاوت گلند دوپیچ و تکپیچ
تفاوت اصلی در مکانیسم مهار است؛ گلند تکپیچ با یک نقطه فشاری عمل میکند و برای کاربردهای سبک یا محیطهای کملرزش مناسبتر است.
گلند دوپیچ با دو نقطه فشاری، نیرو را توزیع کرده و مهار یکنواختتر و پایدارتر فراهم میسازد که برای خطوط صنعتی، ماشینآلات متحرک و کابلکشی سنگین توصیه میشود.
در دوپیچ، احتمال لغزش کابل و خروج ناگهانی در اثر کشش یا لرزش کمتر است و آببندی معمولاً بهتر حفظ میشود. همچنین، دوپیچها اغلب در سایزها و متریال صنعتیتری عرضه میشوند و با لولههای فلکسیبل فلزی با یا بدون روکش سازگاری بالاتری دارند.
از نظر هزینه، مدلهای دوپیچ معمولاً اندکی گرانتر هستند اما با کاهش ریسک خرابی و افزایش دوام کابل، هزینه چرخه عمر را بهطور محسوسی بهینه میکنند.
ویژه : لیست قیمت انواع سینی کابل
کاربردهای صنعتی گلند دو پیچ
گلند دوپیچ به دلیل مهار مطمئن و آببندی بهتر، در طیف گستردهای از صنایع و محیطها کاربرد دارد و برای کابلکشیهای سنگین و مسیرهای پرتکان بهترین عملکرد را ارائه میدهد.
در تابلوهای برق صنعتی، خطوط تولید، موتورخانهها و اتاقهای کنترل، این قطعه با کاهش لرزش و کشش روی کابلها، پایداری اتصال را تضمین میکند.
در مسیرهای استفاده از لولههای فلکسیبل فلزی، سازگاری مکانیکی و مقاومت در برابر ضربه و رطوبت، آن را به گزینهای استاندارد بدل کرده است.
پروژههای ساختمانی و زیرساختی نیز از گلند دوپیچ برای افزایش دوام، نظم کابلکشی و حفظ درجه حفاظتی محفظهها بهره میبرند.
در صنایع نفت و گاز که شرایط محیطی خشن و خورنده است، انتخاب نسخههای مقاوم به خوردگی و دارای استانداردهای حفاظتی بالاتر، ایمنی و طول عمر سامانه را ارتقا میدهد.
استفاده گلند در تابلو برق
در تابلوهای برق، گلند دوپیچ ورود کابلهای قدرت و کنترل را ایمن میکند و از انتقال نیروهای کششی به ترمینالها جلوگیری مینماید. آببندی مناسب با واشرهای مقاوم، نفوذ گرد و غبار و رطوبت را محدود کرده و درجه حفاظتی تابلو را حفظ میکند.
توزیع یکنواخت فشار توسط دو پیچ، از لهیدگی عایق و شکستگی مغزی کابل پیشگیری کرده و ریسک اتصالی را کاهش میدهد. این ویژگی در تابلوهای با بار حرارتی و لرزش بالا، مانند تابلوهای اینورتر یا راهانداز نرم، اهمیت دوچندان دارد.
بهکارگیری سایز صحیح و رعایت شعاع خمش، عمر کابل و قابلیت اطمینان بهرهبرداری را افزایش میدهد و استانداردهای IP و ایمنی را پایدار نگه میدارد.
کاربرد گلند در لوله فلکسیبل
گلند دوپیچ برای مهار انتهای لوله فلکسیبل فلزی با یا بدون روکش PVC طراحی شده و اتصال محکم به بدنه تجهیزات یا جعبه تقسیم ایجاد میکند.
دو پیچ با اعمال فشار کنترلشده، لوله را در محل ثابت نگه میدارند و از لغزش یا جداشدن تحت لرزش جلوگیری میکنند. آببندی مناسب در محل اتصال، مسیر نفوذ رطوبت و گرد و غبار را میبندد و از خوردگی داخلی و کاهش ایمنی جلوگیری میکند.
استفاده از متریال مقاوم مانند گالوانیزه گرم یا استیل ضدزنگ، دوام اتصال را در محیطهای صنعتی خشن افزایش میدهد. انتخاب سایز مطابق قطر بیرونی لوله فلکسی و رعایت استانداردهای نصب، عملکرد مکانیکی و الکتریکی مطمئن فراهم میسازد.
کاربرد در پروژه های ساختمانی
در پروژههای ساختمانی، گلند دوپیچ برای عبور ایمن کابلها از جعبههای تقسیم، کفخوابها و بدنه تجهیزات تهویه و پمپاژ استفاده میشود.
این قطعه با ایجاد اتصال مرتب و استاندارد، نظم کابلکشی و زیبایی نصب را حفظ کرده و نیاز به تعمیرات زودهنگام را کاهش میدهد.
مقاومت در برابر لرزشهای ناشی از ترافیک، آسانسور و تجهیزات مکانیکی، پایداری اتصال را تضمین میکند. آببندی مناسب، از ورود گرد و غبار و رطوبت به محفظهها جلوگیری کرده و درجه حفاظتی آنها را ثابت نگه میدارد.
با انتخاب سایزهای رایج مانند PG16، PG21 و PG29 و متریال سازگار با شرایط محیطی، کارایی و دوام سیستم برقرسانی ساختمان بهبود مییابد.
کاربرد در صنایع نفت و گاز
در صنعت نفت و گاز، گلند دوپیچ نقش حیاتی در مهار کابلها در محیطهای خورنده، با لرزش شدید و دماهای متغیر ایفا میکند. انتخاب نسخههای استیل ضدزنگ 316 یا برنج آبکاریشده، مقاومت خوردگی و عمر اتصال را افزایش میدهد.
آببندی تقویتشده با واشرهای مقاوم شیمیایی، از نفوذ بخارات، گرد و غبار و رطوبت جلوگیری کرده و خطر اتصالی و جرقه را کاهش میدهد.
مهار یکنواخت دوپیچ، از آسیب به روکش کابل و افت عملکرد جلوگیری میکند و نگهداشت پیشگیرانه را سادهتر میسازد. رعایت استانداردهای حفاظتی و سایزبندی دقیق، انطباق با مقررات صنعتی را تضمین کرده و ایمنی عملیات را پایدار مینماید.
ویژه : لیست قیمت درب سینی کابل
انتخاب سایز مناسب گلند
انتخاب صحیح سایز گلند دوپیچ، اساس پایداری مکانیکی، آببندی مناسب و طول عمر کابلکشی است. سایزبندی رایج در این حوزه معمولاً بر پایه استانداردهای PG، متریک (M) یا NPT ارائه میشود و باید با قطر بیرونی کابل یا لوله فلکسیبل تطبیق دقیق داشته باشد.
در پروژههای صنعتی، معمولاً با مشخصکردن قطر خارجی لوله فلکسی یا کابل، سپس مراجعه به جدول تطابق سایز، سایز مناسب گلند تعیین میشود.
تناسب سایز اشتباه باعث لهیدگی عایق، لغزش کابل یا عدم دستیابی به درجه حفاظتی IP مدنظر میشود و هزینههای نگهداری را افزایش میدهد.
توصیه میشود همواره از کاتالوگ سازنده برای بازه مهار قطر و نوع رزوه استفاده شود و برای محیطهای خشن، حاشیه اطمینان مناسب در نظر گرفته شود.
راهنمای انتخاب سایز استاندارد
برای شروع، نوع استاندارد رزوه را مشخص کنید: PG برای بسیاری از تابلوها و صنایع رایج است، متریک برای تجهیزات اروپایی و NPT برای رزوه مخروطی در برخی تجهیزات فرایندی کاربرد دارد.
سپس قطر بیرونی کابل یا لوله فلکسیبل را با کولیس اندازهگیری کنید و آن را با بازه مهار هر سایز در جدول سازنده تطبیق دهید.
سایزهای متداول PG مانند PG13.5، PG16، PG21، PG29، PG36 و PG42 هرکدام بازه مشخصی از قطر را پوشش میدهند و انتخاب باید در میانه بازه، نه لبههای آن، انجام شود.
به محدودیتهای ارتفاع رزوه و ضخامت دیواره تابلو یا جعبه تقسیم توجه کنید تا طول درگیری رزوه کافی باشد. در نهایت، درجه حفاظت موردنیاز (مثلاً IP54، IP65 یا IP66) و جنس متناسب با شرایط محیطی را همزمان با سایز انتخاب کنید.
تناسب سایز گلند با لوله
وقتی گلند برای لوله فلکسیبل فلزی استفاده میشود، معیار اصلی، قطر بیرونی واقعی لوله است که با روکش PVC ممکن است بزرگتر از نامی باشد.
دو پیچ باید بتوانند بدون لهکردن پروفیل فلکسی، مهار یکنواخت ایجاد کنند و واشرها آببندی را تکمیل نمایند. اگر قطر لوله در آستانه بالایی بازه مهار باشد، احتمال نشت یا شلشدن در لرزشهای طولانیمدت افزایش مییابد.
برای مسیرهای پرتنش، انتخاب گلندی با دهانه مخروطی نرم و بوش مناسب شعاع خمش توصیه میشود تا لوله در دهانه نشکند. همواره سازگاری رزوه گلند با رزوه متصلشونده بررسی شود تا از نشتی و کاهش استحکام اتصال جلوگیری گردد.
اشتباهات رایج هنگام انتخاب نصب
| ردیف | اشتباه رایج | راهحل کوتاه |
|---|---|---|
| 1 | اتکا به سایز نامی | قطر واقعی را با کولیس بگیرید. |
| 2 | نادیدهگرفتن نوع رزوه | PG/M/NPT را قبل خرید تطبیق دهید. |
| 3 | انتخاب در مرز بازه مهار | سایز را در میانه بازه بگیرید. |
| 4 | بیتوجهی به روکش و پوشش | قطر با روکش را مبنا قرار دهید. |
| 5 | متریال نامتناسب با محیط | جنس متناسب دما/خورندگی انتخاب کنید. |
| 6 | عدم توجه به درجه IP | IP موردنیاز را همراه سایز چک کنید. |
معیارهای انتخاب قطر خارجی
- قطر بیرونی کابل یا لوله: دقیق اندازهگیری شود و با بازه مهار گلند تطبیق یابد.
- ضخامت و جنس غلاف: روکشهای PVC، لاستیکی یا بافته فلزی روی قطر مؤثرند و سختی فشردگی را تغییر میدهند.
- شرایط محیطی: دما، رطوبت، مواد خورنده و لرزش روی انتخاب متریال و سختی آببند اثر میگذارد.
- درجه حفاظت: برای دستیابی به IP بالاتر، نیاز به فیت محکمتر و واشر مناسبتری وجود دارد.
- محدودیتهای مکانیکی: فضای نصب، طول رزوه قابلاستفاده و فاصله تا خم اول کابل باید لحاظ شود.
ویژه : لیست قیمت نردبان کابل
راهنمای نصب صحیح گلند دوپیچ
نصب صحیح گلند دوپیچ یکی از الزامات کلیدی برای تضمین ایمنی و کارایی سیستمهای کابلکشی صنعتی است. این فرآیند، اگر بهدرستی انجام شود، از نفوذ آب و گرد و غبار جلوگیری کرده و طول عمر تجهیزات را افزایش میدهد. در محیطهایی که رطوبت و تنش مکانیکی بالایی وجود دارد، اجرای دقیق هر مرحله به نگهداری و عملکرد بهینه سیستم کمک فراوانی میکند. در اینجا بهصورت خلاصه مراحل نصب اصولی گلند دوپیچ همراه با نکات مهم در هر بخش ارائه میشود تا بتوانید با اطمینان و دقت نصب را انجام دهید.
مرحله ۱: آمادهسازی سطح
سطح نصب را از هرگونه براده، رنگ و آلودگی پاک کنید.
اطمینان حاصل کنید که سطح، صاف و بدون نقص برای نشستن صحیح واشر است.
مرحله ۲: عبور کابل
کابل یا لوله فلکسیبل را از دهانه گلند عبور دهید.
تنظیم کنید تا کابل بهدرستی با واشر داخلی تماس یابد.
مرحله ۳: نصب اولیه و تنظیم پیچها
گلند را در محل رزوه مناسب نصب کرده و با مهره قفلکن ثابت کنید.
پیچهای فشاری جانبی را بهآرامی و بهصورت ضربدری یا متناوب سفت کنید.
مرحله ۴: تکمیل آببندی و نهاییسازی
پیچها را با گشتاور مناسب تا رسیدن به سختی مطلوب سفت کنید.
از سلامت واشر و عدم وجود حفرههای نفوذ مطمئن شوید.
ویژه : لیست قیمت زانو و سه راهی لوله درب دار
سوالات رایج
گلند دوپیچ چه تفاوتی با گلند تکپیچ دارد؟
گلند دوپیچ دارای دو نقطه فشار مستقل است که مهار یکنواختتری نسبت به مدل تکپیچ ایجاد میکند. این ویژگی باعث کاهش لغزش کابل، افزایش مقاومت در برابر لرزش و بهبود آببندی میشود. به همین دلیل، گلند دوپیچ برای محیطهای صنعتی، ماشینآلات متحرک و کابلکشیهای سنگین انتخاب مناسبتری محسوب میشود.
گلند دوپیچ بیشتر در چه کاربردهایی استفاده میشود؟
این نوع گلند در تابلوهای برق صنعتی، خطوط تولید، پروژههای ساختمانی، مسیرهای لوله فلکسیبل و صنایع نفت و گاز کاربرد گسترده دارد. هرجا که لرزش، رطوبت یا تنش مکانیکی وجود داشته باشد، گلند دوپیچ بهدلیل مهار مطمئن و آببندی بهتر، عملکرد ایمنتری ارائه میدهد.
چگونه سایز مناسب گلند دوپیچ را انتخاب کنیم؟
انتخاب سایز باید بر اساس قطر بیرونی واقعی کابل یا لوله فلکسیبل انجام شود، نه سایز نامی. ابتدا قطر با کولیس اندازهگیری شده و سپس با جدول بازه مهار سایزهای PG، M یا NPT تطبیق داده میشود. بهترین انتخاب، سایزی است که قطر در میانه بازه مهار آن قرار گیرد.
چرا توجه به نوع رزوه در انتخاب گلند اهمیت دارد؟
عدم تطابق رزوه گلند با رزوه تابلو یا جعبه تقسیم، باعث شلشدن اتصال، نشتی و افت درجه حفاظت IP میشود. رزوههای PG، متریک و NPT هرکدام کاربرد مشخصی دارند و باید قبل از خرید، نوع رزوه تجهیز بهطور دقیق بررسی و با گلند انتخابی هماهنگ شود.
گلند دوپیچ چه نقشی در ایمنی کابل دارد؟
گلند دوپیچ از انتقال کشش مکانیکی به ترمینالها جلوگیری کرده و مانع شلشدن اتصالات الکتریکی میشود. همچنین با آببندی مناسب، از نفوذ رطوبت و گرد و غبار جلوگیری کرده و خطر اتصال کوتاه، خوردگی و جرقه را بهطور محسوسی کاهش میدهد.
بهترین متریال گلند دوپیچ برای محیطهای صنعتی چیست؟
انتخاب متریال به شرایط محیطی بستگی دارد. فولاد گالوانیزه برای محیطهای عمومی، آلومینیوم برای کاربردهای سبک، برنج آبکاریشده برای محیطهای نیمهخورنده و استیل ضدزنگ 304 یا 316 برای محیطهای بسیار خورنده و نفت و گاز مناسبتر هستند.
اشتباهات رایج در انتخاب گلند دوپیچ کداماند؟
از رایجترین اشتباهات میتوان به اتکا به سایز نامی، نادیدهگرفتن نوع رزوه، انتخاب در مرز بازه مهار، بیتوجهی به روکش کابل و عدم توجه به درجه IP اشاره کرد. این خطاها مستقیماً باعث کاهش ایمنی، نشتی و افزایش هزینههای نگهداری میشوند.
آیا نصب نادرست گلند دوپیچ میتواند خطرساز باشد؟
بله. نصب نادرست باعث لهیدگی عایق، کاهش آببندی و حتی جداشدن کابل در اثر لرزش میشود. سفتکردن متناوب پیچها، رعایت گشتاور مناسب و اطمینان از سلامت واشرها، از الزامات نصب اصولی گلند دوپیچ و حفظ ایمنی سیستم است.